|
|
![]() |
||||
|
Dr Alvin Fox |
BAKTERIOLOGJIA | IMUNOLOGJIA | MIKOLOGJIA | PARAZITOLOGJIA | VIROLOGJIA |
|
BAKTERIOLOGJIA KAPITULLI 13 PNEUMOKOKU DHE StaFILOKOKET
Asistente e Mikrobiologjisė
nė Fakultetin e Mjekėsisė, Universiteti i Prishtinės |
|||||
| SPANJOLLISHT | |||||
|
VIDEO LIGJĖRATA ANGLISHT |
|||||
| E-MAIL DR LUL RAKA | |||||
| Universiteti i Prishtinės | |||||
|
MICROBE RADIO |
|||||
|
Literatura: Murray, Third Edition Chapters 22 and 23 |
|||||
|
Fjalėt kyēe
|
STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE S. pneumoniae (figura 1) ėshtė shkaktari kryesor i pneumonisė tek tė gjitha moshat (posaēėrisht tė rinjtė dhe tė moshuarit) qė zakonisht pėrcjell dėmtimin paraprak nė traktin e sipėrm respirator (p.sh. pas infeksionit virusal). Ky mikroorganizėm, gjithashtu shkakton edhe infeksionet e veshit tė mesėm (otitis media). Zakonisht pėrhapet nė sistemin e qarkullimit tė gjakut duke shkaktuar bakteremi dhe meningjit. S.pneumoniae ėshtė hemolitik dhe nuk ka antigjen grupor. Diagnostikohet me ngjyrosjen sipas Gramit apo me zbulimin e antigjenit kapsular nė kėlbazė. Mikroorganizmi rritet mirė nė terrenin e agar-gjakut. Autolizina Pneumokoket identifikohen nga tretshmėria nė bilė. Autolizina (njė enzimė qė zbėrthen peptidoglikanin) lirohet nga bila prej membranės qelizore dhe lidhet me acidin kolin teikoik tė lidhur pėr peptidoglikanin. Autolizina pastaj e tret murin qelizor qė shkakton lizėn e qelizės. Nėse qelizat rriten ne etanolaminė nė vend tė kolinės, etanolamina inkorporohet nė acidin teikoik. Autolizina pastaj nuk mund tė shkaktojė lizėn e qelizės. Pėr tė kuptuar se si vepron autolizina ekziston sugjestioni se antibiotikėt (pėrfshirė penicilinėn) veprojnė sė bashku me autolizinėn nė shkatėrrimin e pneumokokeve in vivo. Pneumokoku mund tė identifikohet edhe me testin e ndjeshmėrisė ndaj optohinės (etil hidrokupreinė).(fig.2) Kapsula Kjo ėshtė prominente nė shtamet virulente (fig 1c) dhe antigjenet e saj karbohidrate ndryshojnė nė strukturė midis shtameve. Kapsula ėshtė antifagocitare dhe imunizmimi ėshtė kundėr kapsulės. Vaksinat kapsulare janė nė dispozicion pėr persona tė ndieshėm; imuniteti ėshtė serotip-specifik. Me pėrdorimin e antiserumit tip-specifik, kapsula nė bakteren e izoluar mund tė fiksohet dhe bėhet e dukshme mikroskopikisht (reaksioni Quellung) i cili ėshtė i nevojshėm pėr identifikimin mikrobiologjik. Mikroorganizmi, gjithashtu prodhon pneumolizinėn qė degradon qelizat e kuqe tė gjakut nė kushtet anaerobe ( observohet si hemolizė). Aktivizmi i komplementit nga acidi teikoik mund tė shpjegojė tėrheqjen e qelizave inflamatore nė vatrėn fokale tė infeksionit. Shumica e shtameve janė tė ndjeshme nė penicilinė. Sidoqoftė, rezistenca ndaj saj ėshtė e shpeshtė.
|
||||
Figura 1B
Skenimi me mikrograf elektronik i Streptococcus
pneumoniae.
CDC/Dr. Richard Facklam
rrf2@cdc.gov |
Figura 1C Streptococcus pneumoniae me kapsulė
© Gloria J. Delisle and Leėis Tomalty,
Queens University, Kingston, Ontario
and
The MicrobeLibrary
A
|
||||
|
STAPHYLOCOCCI Stafilokoket janė koke Gram pozitive, fakultative anaerobe qė paraqiten ne formė tė vileve tė rrushit. Ato janė katalazė pozitiv, duke pėrbėrė komponentėn kryesore tė florės normale tė lėkurės dhe hundės. Staphylococcus aureus (figura 3 and 4) (i) Njė nga shkaktarėt mė tė shpeshtė tė infeksioneve oportune spitalore dhe tė komunitetit, pėrfshirė pneumoninė, osteomielitin,artritin septik, baktereminė, endokarditin, absceset dhe infeksionet tjera tė lėkurės (fig 6.) (ii) Helmimi me ushqim. Ushqimi kontaminohet me mikroorganizma nga kontakti human, ku rritet dhe prodhon enterotoksinė. Mikroorganizmi nuk ndikon nė ingjestionin e ushqimit. Mu pėr kėtė, shfaqja dhe pėrmirėsimi shfaqen brenda disa orėve. Vjella, nauzea, diarrea dhe dhimbja abdominale shfaqen shpesh. (iii) Njerėzit e shėndoshė: infeksione lėkurore (i thati). (iv) Sindromi i shokut toksik - sidomos pas pėrdorimit tė tamponave (fig 7) pėrfshin: ethe, skuqje, deskuamim, vjellje, diarre; toksina e shokut toksik ėshtė e pėrfshirė. Mikroorganizmi nuk pėrhapet nga vatra lokale. Sidoqoftė, toksina diseminohet dhe ėshtė pėrgjegjėse pėr shenjat klinike. (v) Toksina eksfoliative shkakton sindromin e lėkurės sė pėrvėluar tek foshnjet. Identifikimi
Nė laboratoret referente pėrdoret fagotipizimi. Sikurse u cek edhe mė lartė, S.aureus shkakton sėmundje tė ndryshme tė shoqėruara me prodhimin e ekzotoksinave. Si shtesė e kėsaj mund tė prodhohen ekzotoksinat e sėmundjeve specifike, ekzotoksinat tjera qelizore litike) alfa, beta, sfingomielinaza C, gama dhe delta toksinet dhe leukocidinat mund tė prodhohen. Gjithashtu edhe disa enzime tė shkatėrrimit tė indeve mund tė pėrfshihen nė pėrhapje (shemb. lipaza dhe hialorudinaza). Proteina e lirė A lidhet pėr imunoglobulinat dhe komplementin, bllokon Fc dhe receptorėt e komplementit dhe kjo rezulton nė veprim antifagocitar. . Staphylococcus epidermidis Staphylococcus epidermidis (figura 8) ėshtė shkaktar mė i rrallė i infeksioneve oportune sesa S.aureus, por ende sinjifikant. Ėshtė mediator i infeksioneve nozokomiale (shembull. kateterėve,shanteve, kirurgjisė (shemb.valvulat e zemrės). Ėshtė komponentė kryesore e florės sė lėkurės dhe mu pėr kėtė ėshtė kontaminant i shpeshtė i kulturave. Identifikimi Nuk ka hemolizė nė agar-gjak
|
||||
|
|
|||||
Figura 9
Dy
lloje tė ndryshme te Staphylococcus
qe rriten ne mannitol salt agar (MSA). MSA ėshtė selektiv, sepse
pėrmban 7.5% kripė koncentrim tė lartė tė kripės qė mundėson rritjen e
disa mikroorganzimave, ndėrsa inhibon rritjen e mikroorganizmave tjerė.
MSA ėshtė medium diferencial, sepse pėrmban sheqerin manitol dhe
indikatorin e ph fenolin e kuq. Organizmat qė fermentojnė manitolin
prodhojnė substanca acidike,duke ndryshuar ngjyrėn. Fenol e kuqja ėshtė
ngjyrė e mbyllėt e e kuqe me ph mbi 8,5; verdhė nė tė kuqe 6.9-8,5 dhe
verdhė e qelėt me ph 6,9 ose mė ulėt. Edhepse edhe Staphylococcus
epidermidis dhe Staphylococcus aureus mund tė tolerojnė pėrbėrje tė
lartė tė kripės nė MSA, vetėm S.aureus e ferenton manitolin, duke
shkaktuar ndryshimin e ngjyres nė terren prej tė kuqes nė tė verdhė.
© Margaret
(Peg) Johnson,
Mesa Community College, Mesa, Arizona and
The MicrobeLibrary
FILM
|
|||||
|
Staphylococcus saprophyticus Ky mikroorganizėm ėshtė shkaktari kryesor i infeksioneve tė traktit urinar. Gjithashtu ėshtė koagulazė-negativ dhe nuk identifikohet klinikisht prej S.epidermidis.
|
|||||
|
Terapia me antibiotikė Stafilokoket (pėrfshirė mikroorganzimat koagulazė pozitiv dhe koagulazė negativ) mund tė prodhojnė penicilinazėn qė i zbėrthen antibiotikėt beta-laktamė. Disa shtame gjithashtu kanė modifikuar proteinat penicillin-lidhėse. Mu pėr kėtė kėta antibiotik beta laktam (pėrfshirė meticilinėn) janė zakonisht joefektive. Vankomicina ėshtė bari pėrzgjedhės.
|
|||||
|
Kjo faqe
ėshtė copyright 2007 The Board of Trustees of the University of South
Carolina |
|||||