|
|
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dr Alvin Fox | BAKTERIOLOGJIA | IMUNOLOGJIA | MIKOLOGJIA | PARAZITOLOGJIA | VIROLOGJIA | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
VIDEO LIGJĖRATA |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
RADIO
MIKROBI |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Literatura : Murray, Edicioni i tretė, Kapitujt 26,35 dhe 40 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Grupi Runyon
Lepra ( leproza) (Semundja e Hansen-it)
Agari i
|
MYKOBATERIA Nė vitet 80, shumė ekspert e kanė ndie se ditėt e tuberkulozit si kėrcnim pėr popullatėn e SHBA kanė kaluar dhe incidenca e rasteve te reja (rreth 20,000 nė vit ) ka qenė ne ramje tė ngadalshme edhe pse ende ka qenė udhėheqes si shkaktari infektiv i vdekjeve nė mbarė boten. Situata ne 1990'ta ka ndryshuar ne mėnyre dramatike. Incidenca e tuberkulozit filloi lehtė tė ngritet dhe semundja natyrishtė nuk largohej . (Kjo primarisht rezultoj per shkak te epidemisė sė AIDS- it . Nė tė njejtėn kohė shtamėt multi rezistente ndaj barnave tė M. tuberculosis shfaqeshin rregullisht . Kompleksi M. avium - M. intracellulare ,gjatė i konsideruar si grup i organizmave qė rrallė infektojnė ( prekin) njeriun ,tani njihen si njė nga oportunet udhėheqes te shoqėruar me AIDS. M. leprae ėshtė shkaktar i lepres i cila mbetet si semundja kryesore e botes se tretė .Falė eradikimit tė macave tė infektuara dhe pasterizimit tė qumshtit M. bovis (shkaktari zoonotik i tuberkulozit) rrallė shihet nė Shtetet e Bashkuara . Mykobakteret janė aerobe te detyruara , bacile acido- alkoolo rezistente.
Tuberkulozi mykobakterial Patogjeneza e tuberkulozit Mycobacterium tuberculosis infektojnė ( prekin ) mushkėritė dhe zgjerohen sistematikisht brenda makrofagjeve duke mbijetuar brenda qelizės . Rol nė kete luajnė inkibimi i shkrirjes sė fagozomė -lizozomes dhe rezistences ndaj enzimeve lizozomiale . Imuniteti i qelizave ndėrmjetėse zhvillohet duke shkaktuar depėrtimin e makrofagozės dhe limfociteve me zhvillimin e granulomės (gunga). Sėmundja mund tė diagnostikohet nga testimi i lėkurės pėr tejndjeshmėri tė vonuar me tuberkulin (po ashtu i njohur si proteinė i pastruar nga Mycobacterium tuberculosis, PPD). Njė test pozitiv nuk dėshmon sėmundje aktive, vetėm ekspozimin nė organizėm. Faktorė tjerė tė patogjenezės (tė rėndėsisė mė tė vogėl se tejndjeshmėria e vonuar) pėrfshijnė mikobaktinėn (njė siderofor) dhe faktori kord i cili dėmton mitokondriet. Diagnoza, identifikimi dhe mjekimi Prezenca e bacilit acido rezistent nė pėshtymė ėshtė njė test i shpejt i supozuar pėr tuberkulozė (linku te metoda). Mė pas, kur kultivohet, M. tuberculosis do tė rritet shumė ngadale duke prodhuar koloni jo tė pigmentuara pas disa javėve. M. tuberculosis mund tė dallohet nga shumė mikobakterie tjera me prodhimin e niacinit. Njė alternativė e shpejt pėr kultivim ėshtė amplifikimi i zinxhirit polimerazė (AZP). Tuberkuloza zakonisht trajtohet nė periudha tė gjata kohore (9 muaj ose mė gjatė) pasi qė organizmi rritet ngadalė andaj mund tė bėhet i fjetur. Duke pėrdorur dy ose mė shumė antibiotikė (pėrfshirė rifampinėn dhe izoniazidin),mundėsia e zhvillimit tė rezistencės gjatė kėsaj kohe tė zgjatur minimizohet. M. tuberculosis shkakton sėmundje nė individė tė shėndoshė dhe bartet nga njeriu nė njeri me sperkla ajri. Vaksinimi Vaksina BCG (Bacillus de Calmette et Guerin, njė lloj i dobėsuar i M. bovis) nuk ka qenė efektiv. Nė SHBA, ku prevalence e tuberkulozit ėshtė e ulėt, vaksinimi i gjithėmbarshėm nuk praktikohet. Nė tė vėrtetė imunizimi (duke rezultuar nė test PPD pozitiv) mund tė interferoj me diagnozė. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
VIDEO |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ĖEB RESURSET Procedurat e ngjyrosjes sė mikobaktereve me acid alkohol
CDC Tuberkuloza FAQ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tuberkulin
testi lekuror - intradermal pėr tuberkulozė -Mantoux CDC |
Masat e vlerėsuara tė
incidences sė
TBC
1997 WHO
Vlerat e shpallura tė
Tuberkulozit, 1998 WHO |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mycobacterium tuberculosis. Baktere nė formė bacilare (zmadh x40,000)
©
Dennis Kunkel Mikroskopia, Inc ( .i perdorur me leje ) |
Atipikėt Mykobakterėt "atipike " zakonisht infektojnė strehuesit e imunokompromituar dhe kėshtu nuk barten nga njeriu nė njeri .Me epideminė e AIDS it , mykobakteret atipike u benė mė tė rėndėsishme e sidomos me njohuritė se kompleksi i M. avium (KMA) rezulton si shoqėruesi mė i shpeshtė nė infeksionet sistemike bakterore . Mykobakterėt atipike mund tė shkaktojnė semundje tė ngjashme me tuberkulozėn ose tė ngjashme me leprozėn dhe nuk janė tė ndjeshėm ndaj disa antibiotikėve mė tė zakonėshem anti tuberkularė.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mycobacterium avium. Baktere nė formė bacilare (shkaktare e
tuberkolozės Shpezėve - aviane) (zmadh x24,000)
©
Dennis Kunkel Mikroskopia, Inc.( i
lejuar perperdorim)
|
Mycobacterium avium kompleksi dhe SIDA - AIDS-i M. avium zakonisht infekton pacientet me SIDA- AIDS atėherė kur qelizat CD4+ shenojnė rėnje tė madhe (nėn nivelin 100/mm3). Poashtu , M. tuberculosis infekton pacientet me SIDA AIDS shumė mė heret gjatė semundjes . Qartazi demonstron virulencė shumė mė tė madhe se sa M. tuberculosis. Incidenca e semundjes sistemike (perballė kryesisht formes pulmonare) ėshtė shumė mė e lartė te rastėt e shoqėruara me AIDS se sa te rastet pa AIDS.Gjithashtu lezionet histologjike shfaqen zakonisht si lepromatoze ( jo granulomatoze me shumė organizma ) Rrallė mund tė gjenden raste tė infektuara me M. avium qė nuk janė tė shoqėruara me AIDS . Megjithatė, M. tuberculosis ėshtė organizėm shumė mė virulent . Pėrafersishtė 20% tė numrit total te rasteve me tuberkulozė nė SHBA janė tė shkaktuara nga AIDS-i Kjo na ndihmon tė spjegojmė pse TB nuk shenon rėnie mė tė madhe .Rritja e tė pa strehėve ėshtė gjithashtu faktor qe ndikon nė ngritje tė tuberkulozės. Trajtimi i M. avium gjithashtu pėrfshinė regjimin afat gjatė te kombinimeve tė shumėfishta tė barnave Megjithate , ky organizėm jo gjithėherė i pėrgjigjet regjimit tė barnave tė pėrdorura pėr trajtimin e M. tuberculosis. Kombinimet e pėrshtatėshme tė barnave ende janė nėn hulumtime eksperimentale klinike . Meqenėse M. tuberculosis ėshtė organizėm mė virulent regjimi i zgjedhur i barnave ėshtė kryesisht kundėr M. tuberculosis. Nese dyshohet nė infeksion me M. avium atėherė perfshihen barna tjera efektive kunder kėtij mikrorganizmi . Atipikėt tjera Prania ose
mungesa e pigmentimit ( varet nga rritja nė dritė) dhe rritja e shpejtė
ose e ngadalėshme e mykobatereve atipike lejon disa difercime - " Grupi
Runyon ". Teknikat moderne mundėsojnė specifikime tė mycobaktereve
bazuar ne acidin yndyrorė qelizor ose acidin mikolik . Kjo mundė tė
kryhet vetėm nė laboratore referente . Acidet mikolike janė komponenta
tė njė mori lipideve tė gjetura vetėm ne mykobaktere, nokardia dhe
korinebaktere Gjatėsia e vargut tė acidit mikolik ėshtė mė i gjatė nė
mykobaktere, mesatar nė nokardia dhe mė i shkurtė nė korinebaktere. Kjo
e spjegon faktin pse mykobateret nė pėrgjithėsi janė acido rrezistente
; nokardia me pak acido rrezistente dhe korinebakteria nuk ėshtė acido
rrezistente . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Infeksioni me Mycobacterium avium kompleks (MAC) (mushkritė
humane). Infeksioni dytėsorė te AIDS, HIV.
©
Dennis Kunkel Microscopy, Inc.
i perdorur me leje
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Leproza
Globale.
Situata 2000 © OBSH
|
Mycobacterium leprae M. leprae ėshtė shkaktar i lepres ( semundja e Hansenit),semundje kronike kryesisht e shoqėruar me shfytyrim .Źshtė e rrallė nė por e zakonėshme nė botėn e tretė. Organizmi infekton lėkuren pėr arsye se rritet nė temperaturė tė ultė. Gjithashtu bakterja ka tropizėm tė fortė ndaj nervave . Nėn kontrollė aktive pėrkatėse tė imunitetit qelizor nė "tuberkuloidet " leproze,gjenden vetėm disa organizma. Nė tė kundertėn nga supresioni i mjaftueshėm i organizmit i gjejmė nė leprozėn "lepromatoze" .Ndonėse sėmundja ėshtė jo e zakonėshme ne SHBA miliona raste ndeshen nė mbarė botėn. Trajtimi me antibiotik (fillimisht dapsone por tani edhe shumė barna tjera) ėshtė efektiv dhe incidence e pėrgjthėshme e semundjes ėshtė zvogluar . Organizmi nuk kultivohet nė terene kultivuese . Megjithatė, rritet mire nė armadillo (tė cilėt e kanė temperaturėn e ultė tė trupit) duke mundėsuar prodhimin e antigjeneve te M. leprae dhe studimeve tė patogjenezes. Tradicionalisht M. leprae ka qenė i identifikuar nė bazė tė ngjyrosjes acido rrezistente tė biopsive tė lekurės dhe pasqyrės klinike. Lepromina ėshtė pėrdorur pėr testin lėkuror. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Klinika
Azadegan , Teheran: Shputa e gruas e cila ka humbė pamjen si pasojė e
infeksionit lepromatoz.
© OBSH/TDR/Crump) |
Deformitet dhe demtimėt e nervave me pasojė ulqerėn dhe resorpcionin e
kockės . Disa deformititete mundė tė keqėsohen nga moskujdesi ndaj
duarėve .
© OBSH /TDR
vajza
e re 8 vjeēare me origjinė birmanezo stoceze
.Humbja e ēepallave ėshtė indikacion pėr leprozė lepromatoze difuze .
©OBSH
/ TDR/ McDougall
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ĖEB RESURSET
Leprozėt
OBSH Fact Sheet Pėrparsitė nė diagnozen dhe trajtimin e leprozes Expert Revieės nė Medicinen Molekulare
VIDEO |
Lezionet abnormale nė shpinė tė pacientit me leprozė rezistente ndaj
dapsones .
©OBSH/TDR/McDougall
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Corynebacterium diphtheriae. Baktere ne formė te bacileve tė
bashkauara (shkakton difterinė ), (zmadh x24,000)
©
Dennis Kunkel Mikroskopia Inc.
( e perdorur me
leje )
|
KORINEBAKTERIA Corynebacterium diphtheriae C. diphtheriae rritėt mė sė miri nė kushte aerobe tė detyruara , ėshtė gram pozitive dhe pleomorfe Kolonizimi me C dyphtheriae i rrugėve respiratore tė sipėrme ( farings dhe hundė) dhe mė pak nė lekurė mundė tė shpiejnė nga difteria . Organizmi nuk shkakton infeksion sistemik . Megjithate , me shtimin e pseudomembranave te krijuara ne mėnyrė lokale vjen te shfaqja e dėmtimeve sistemike dhe fatale primarisht si rezultat i qarkullimit te egzotoksines sė forte difterike . ( toksina e difterisė) Kjo fillon brenda njė jave. Nė kėte menyrė trajtimi pėrfshinė ( terapinė e shpejtė me anti toksinė . Gjeni pėr sintezėn e toksinės ėshtė i koduar nė bakteriofag ( gjeni toks ). Korinebakteret nuk infektojnė me fagje prandaj nė menyrė tė pergjthėshme nuk shkaktojnė difteri . Difteria llogaritet tani si semundje pothuajse me rėndėsi historike nė SHBA falė imunizimit tė fėmijėve ( bashkė me pertussis dhe tetanus, DTP) me toksoid (toksina inaktive ) e cila shkakton prodhimin e antitrupave neutralizuese . Mirėpo kolonizimi nuk inkibohet kėshtu qė C. diphtheriae mund tė gjendet ende si florė normale (mbetet si bartes i mikroorganizmit ) Imuniteti mund tė monitorohet me testin lekuror tė Schick-ut Trajtimi i individėve jo imun fillimisht perfshinė aplikimin e injeksioneve ,me anti toksinė . Poashtu aplikohen edhe antibiotikėt. Toksina pėrbehet nga dy tipe te polipeptideve . Njėra lidhet pėr qelizat e strehuesit ; nderkaq, tjetra pastaj ngjitet dhe inkibon sintezėn e proteinave . Ekzotoksina katalizon lidhjėn kovalente te ADP-ribozės , njė pjesė e NADH nė aminoacide tė rralla, diftamide, tė pranishme nė FZ 2 (faktori i zgjatjes 2). Toksina nuk sintetizohet nė prani te hekur represor kompleksit , forma tė cilat inkibojnė toks gjenin ekzistues . C. diphtheriae identifikohet me rritje ne terenin e Loeffler'it dhe me ngjyrosjen e trupėzave metakromatike (granulave polifosfate, trupėzat e Babes-Ernst it ) Termi "metakromatik" i referohet diferencave nė ngjyrė tė granulave polifosfate intaqelizore (rozė) krahasuar me pjesėn tjetėr te qelizės .(kaltėr). Kolonitė karakteristike me ngjyrė tė zezė verehen ne agar telurit nga precipitimi e telluritit gjatė redukimit te shkaktuar nga bakterja . Prodhimi i ekzotoksinės mund tė determinohet me teste in vivo ose in vitro . Organizmat tjerė morfologjikisht tė ngjashme me C. diphtheriae ("difteriodėt") tė cilėt pėrfshijnė korinebakterėt tjera dhe propionibakterėt) janė gjetur nė florė normale . Izolatėt nuk duhet tė ngatėrrohen me kėta organizma.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
WEB RESURSET CDC Manual: Diphtheria (pdf) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Legionella pneumophila shumėzohet brenda kulturės qelizore .Bacilet
intraqelizore multiple duke pėefshirė edhe bacilet e veēuara janė tė
dukėshme ne pjesen gjatėsore dhe tė terthortė. Bartja me elektron
mikrografi.
CDC/Dr. Edėin P. Eėing,
Jr.
|
LEGIONELA Nė 1976 / 77, Legionella pneumophila ėshtė njohur si patogjen i ri i pėrshkruar pas hulumtimeve nga Qendra pėr kontrollė tė sėmundjeve ( CDC) tė njė epidemie me pneumoni me disa raste fatale, te njė grup i Legionarėve nė njė kongres . Pastaj kjo semundje ėshtė emertuar si semundja e Legionarėve. Njė formė tjetėr mė e lehtė vetė-limituese e sėmundjes (fillimisht e karakterizuar nga mialgia (dhimbje muskuli) me pneumoni nuk ėshtė referuar si ethe Pontiac. Shpejt L. pneumofila mbushi etapėn e botės si patogjen kryesor por me shpejtėsinė e shfaqjes sė interesit, u pakėsua brenda 10 viteve tė ardhshme, ndoshta pėr shkak se legjioneloza ėshtė gjetur tė jetė e trajtueshme me eritromicin. Epidemi tė vogla tė rastėsishme tė sėmundjes sė Legjionaireve nė njerėz tė shėndoshė ende ndodhin. Megjithatė, organizmi hasėt mė shpesh nė individė tė sėmurė ose tė vjetėr pėrgjigjet imune tė tė cilėve mund tė jenė tė rrezikuara. Kjo posaēėrisht ndodh nė ambient spitali. Faktori shkaktar nuk ėshtė njohur mė pare pasi qė nuk rritet nė agar tradicional si agar i gjakut tė deles. Sot L. pneumofila kultivohet me sukses nė terrene qė pėrmban hekur dhe cisteinė, tė cilat janė vitale (jetike) pėr rritje. Megjithatė, izolimi parėsor ėshtė i vėshtirė nga mostrat klinike. Organizmi ngjyroset dobėt sikur shkop Gram negativ. Disa legjionela (pėrfshirė L. micdei) poashtu ngjyrosen lehtė me acid alkool. Por, ato gjenetikisht janė tė lidhura me bacile tjerė Gram negative dhe jo me mikobaktere. Legionella pneumophila ėshtė njė organizėm qė jeton nė mjedis nė pishina me ujė tė amullt. Gjindet si njė faktor intracelular brenda protozoės. Nė mashkull, po ashtu mbijeton si njė patogjen intracelular fakultativ. Shpesh infekton shtylla tė ujit tė ngrohtė dhe sisteme tė kondicionimit. Nė tė vėrtetė, ėshtė faktori i vetėm bakterial prezenca e tė cilit ėshtė problem parėsor nė kualitet tė ajrit tė brendshėm. Kur gjendet nė ndėrtesa, rekomandohet pastrimi i ujėsjellėsit . Organizmi pėrhapet nė ajėr tė kontaminuar por nuk pėrhapet person-person. Pas njohjes sė karakteristikave tė kulturės sė tyre unike, njė numėr i madh i organizmave tė tjerė tė ngjashėm me Legionella janė izoluar nga mostrat mjedisore dhe klinike. Duhet tė theksohet, kėta organizma janė vetėm shkaqe rasti tė sėmundjes nė njerėz dhe mė se shpeshti legjioneloza shkaktohet nga Legionella pneumophila (shumė janė serogrup 1). E dyta mė e shpeshtė ėshtė Legionella (Tatlockia) micdadei. Periudha e nxehtė e studimit tė kėtyre organizmave ishte atėherė kur mė nuk ishte i pėrhapur studimi i baktereve duke pėrdorur mėnyra tradicionale fiziologjike. Metodat e pėrshkrimit tė acidit yndyror dhe hibridizimit ADN-ADN sapo ishin paraqitur dhe ishin nė pėrdorim tė gjėrė nė CDC dhe gjetiu. Faktorėt e ri janė gjetur tė jenė tė lidhur ngushtė me Legionella pneumophila. Acidet yndyrore tė degėzuara janė karakteristikė. Prandaj, CDC i referohej tė gjitha llojeve si anėtarė tė klasės Legionella. Tė tjerėt kanė ndarė familjen Legionellaceae nė tri klasė: Legionella, Tatlockia dhe Fluoribacter. Metoda tjera tė sofistikuara duke pėrfshirė pėrshkrimin e ubikinoneve, pėrshkrimin e karbohidrateve dhe 16S rRNA nė rend kanė klasifikuar shumė taksonominė e kėtij grupi tė organizmave. Megjithatė, metodat janė shumė komplekse pėr pėrdorim rutinor nė laboratoret klinike. Klinikisht, kontrollat janė pėrdorur pėr tė zbuluar L. pneumofila nė mostra klinike dhe PCR teste janė nė dispozicion nė treg. Njė metodė tjetėr zbulon antigjenin lipopolisakarid tė Legjioneles nė urine. Megjithatė, tė gjitha qasjet (pėrfshirė kulturėn) kanė limituar ndjeshmėrinė nė mostrat klinike. Rėndėsia e vėrtetė klinike e kėtij organizmi pėr atė ėshtė vėshtirė tė vlerėsohet.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
WEB RESURSET |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Kjo faqe
ėshtė copyright 2007 The Board of Trustees of the University of South
Carolina |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||